احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
330
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
وزيرمختار ايران مقيم فرانسه است و در نتيجه وصول تلگراف ممتاز السلطنه شرح ذيل را در روزنامه رعد منتشر ساخت : ميرزا اسمعيل خان ممتاز الدوله سابقا رئيس مجلس و مكرر در ادوار مختلف وزير بود تكذيب شايعات راجع به تخليه پاريس مراسله ذيل از طرف آقاى ممتاز الدوله باداره رسيده است : « چندى است كه پارهء اخبار مجعول در طهران انتشار ميدهند مبنى بر اينكه دولت فخيمه فرانسه ميخواهد پاىتخت خود را تغيير داده و به شهر بردو ببرند و نسبت اين خبر را محض اشتباهكارى و غرض معلوم مىشود به سفارت دولت عليه مقيم دربار فرانسه ميدهند بدرجهء كه اسباب نگرانى سفارت عليه هم شده بوده است . محض رفع اشتباه زحمت مىدهم مطابق تلگرافى كه از جناب آقاى ممتاز السلطنه رسيده است خبر مزبور به كلى عارى از صحت بوده و همچو خبرى ايشان ابدا نداده و اين اعتقاد را بهيچوجه من الوجوه نداشتهاند چنان كه نوشتجات و تلگرافات سابق و لاحق معزى اليه از ابتداى جنگ بمقام رسمى و غير رسمى به كلى برعكس اين انتشارات بوده و اين خبر را جدا تكذيب مينمايند . مخصوصا خواهشمندم كه در اولين نمره جريده محترمه اين مختصر را درج فرمائيد كه رفع اشتباه كاملا به عمل آيد . اسمعيل - ممتاز الدوله » سهشنبهء 2 جمادى الاولى 1334 - 7 مارس 1916 - مسيو للو Lolcux بلژيكى از مقام خزانهدارى استعفاء كرد . راجع به سوابق او و علت اين استعفاء روزنامه ارشاد شرح ذيل را منتشر ساخت : علل استعفاى مسيو للو هنگامىكه مسيو مرنار بخزانهدارى كل منصوب شد مسيو للو كه به سمت رياست گمركات خراسان در مشهد اقامت داشت مانند ساير رؤساى گمرك با داشتن رياست گمرك بكنتر لورى ماليه خراسان نيز منصوب گشت . قريب دو سال متصدى اين دو كار بود تا اينكه به حكم مسيو مرنار براى كار مهمتر بمركز احضار و كنتراتش در اين ضمن با شرايطى مفيدتر به حال او تجديد شد . چندى در طهران به سمت مديرى كل در اداره مركزى خزانهدارى رسيدگى بيك قسمت از امور ماليه ميكرد . ( قسمت ديگر با مسيو هنسنس بود ) طولى نكشيد كه كدورتى ميان مسيو مرنار و مسيو للو بهمرسيده مسيو للو مجبور شد بعنوان مرخصى به اروپا برود . چندى نگذشت كه خود مسيو مرنار هم از خزانهدارى منفصل گشت و بجاى او مسيو هنسنس به سمت كفالت معين گرديد - در اين بين طرفداران مسيو للو فرصت را خيلى مناسب ديده اقداماتى كردند كه دولت او را تلگرافا بطهران احضار نمود ولى وقتى كه باينجا رسيد مسيو هنسنس سواركار